Fileleftheros'un 'Su Meselesi Yılda 235 Milyon Euro İle Çözülüyor' başlığıyla manşete çektiği habere göre, sulama suyunda yağışlara ve barajlardaki su rezervine bağımlılığın aşamalı olarak azaltılması hedefiyle su güvenliğini güçlendirecek bir dizi kısa, orta ve uzun vadeli kararlar alındı.

Bu çerçevede Dikelya'ya günlük 80 bin, Ayia Thekla'ya 30 bin ve Poli Hirsofu'ya 10 bin metreküp üretim kapasiteli üç yeni sabit tuzlu su arıtma tesisi kurulması, gerekli bütün onay ve izinlerin alınması şartıyla onaylandı. Bu üç yeni tesis, doğu Limasol'a günlük 60 bin metreküp üretim kapasitesine sahip yeni sabit tuzlu su arıtma tesisine paralel olarak ileri götürülecek. Bu dört yeni tesisin toplamda günlük su üretme kapasitesi 180 bin metreküp olacak.

Bakanlar Kurulu Yermasoya'daki günlük 20 bin metreküp üretim kapasitesine sahip yüzer arıtma tesisinin işlevine son verme kararı da aldı. Bu kararda Rum Maliye Bakanlığının, diğer tuzlu su arıtma tesislerin suyun metreküpünü 0,85-1,82 euroya üretirken, deniz altı kablo ile çalıştırılan tesisin 3.5-5 euroya ürettiği uyarısı etkili oldu.

2025-2031 dönemi için yapılan planlama 4 yeni su arıtma tesisini ve halen işletilmekte olan ya da inşası ve işlemesi planlanmış mobil tesisleri kapsıyor.

İşleyiş süresi 31 Aralık 2029'a kadar uzatılan günlük 10 bin metreküp üretim kapasiteli Moni'deki tesis, günlük 12 bin metreküp üretim kapasiteli Kisonerga, 10 bin metreküp kapasiteli Limasol Limanı ve 10 bin metreküp kapasiteli Yarulli tesisleri çalışmaya devam ediyor.

Piskopu'daki günlük 15 bin metreküp üretim kapasiteli tesisin bu ay işlemeye başlaması planlanıyor.

Vasiliko/AİK'te (Rum Elektrik İdaresi) günlük 20 bin metreküp üretim kapasiteli tesis için yapılan ilgili anlaşmanın hukuki denetim sonucu (Mart 2027) bekleniyor. Şehircilik emirnamesi çıkarılmasının ardından hakkındaki erteleme kararı geri çekilen Mazoto'daki günlük 40 bin metreküp üretim kapasiteli tesis için ise mahkemeye yapılan itiraz başvurusunun sonuçlanması bekleniyor. 2027 yazından önce bu sayılan mobil tuzlu su arıtma tesislerinin tam kapasiteyle işlemesi ve 147 bin metreküp su sağlaması bekleniyor. Mevcut tesislerin ürettiği 235 bin metreküp su da eklendiğinde toplam üretimin 377 bin metreküpe ulaşacağı tahmin ediliyor.

2025-2031 dönemi için tuzlu su arıtma planı yürütülmesine ve ülkenin 2050'ye kadarki sulama suyu ihtiyacını karşılayacak uzun vadeli tuzlu su arıtma projesinin hayata geçirilmesi de kararlaştırıldı.

Uzun vadeli proje kapsamında, Rum Su İşleri Dairesi, Tuzlu Su Arıtma Projeleri Stratejik Sürdürülebilirlik Araştırması yapacak. Araştırmanın amacı, ülkenin sulama suyu ihtiyacının yüzde 100'ünün arıtılmış su ile karşılanmasının mümkün olup olmadığını ortaya koymak olacak. Bu araştırmadan çıkacak sonuca göre, uzun vadeli planın uygulanıp uygulanmayacağına dair kesin karar verilecek.

Fileleftheros gazetesi, Güney Kıbrıs'ta da Batı Nil virüsü vaka sayısının arttığını, ilgili birimlerin sürekli teyakkuzda olduğunu yazdı.

Güney Kıbrıs'ta faaliyet gösteren Tıbbi Hizmetler Dairesi ile Sağlık Hizmetleri Dairesi'nin her yeni vakanın belirlenmesiyle hemen harekete geçtiğini yazan gazete, ilgili birimlerin ayrıca her hastanın yaşadığı ev ve bölgedeki enfekte sivrisineklerin üreme alanlarını ortadan kaldırmaya çalıştığını belirtti.

Bir diğer teyakkuz konusunun kan güvenliğiyle ilgili olduğunu belirten gazete, her yıl sineklerin artmasıyla kan bağışı aracılıyla toplanan kan denetimilerinin de arttırıldığını yazdı.

Gazete, bu yıl için, düne kadar, 8 Batı Nil virüsü vakasının kaydedildiğini ve bu kişilerin Lefkoşa Rum Genel Hastanesi'nde tedavi gördüğünü belirtti.

Habere göre, 8 vakadan 7'si, Lefkoşa'nın çeşitli bölgelerinden, 1'i ise Larnaka'dan.

Rum Sağlık Bakanlığı'na bağlı ilgili dairenin durumu sürekli takip ettiğini yazan gazete bu birimin ayrıca, yeni bir vakanın tespit edilmesi üzerine protokol gereği öngörülenleri yerine getirmesi ve gerekli tedbirleri uygulaması için Sağlık Hizmetleri Dairesi'ne bilgi verdiğini belirtti.

Habere göre, Sağlık Hizmetleri Dairesi Müdürü İrodotos İrodotu gazeteye yaptığı açıklamada, sinek mevcudiyetinin, iklim koşulları nedeniyle uzun süreli olduğuna ve su birikintilerinin sineklerin çoğalmasına yol açtığına dikkat çekti.

İrodotu ayrıca vatandaşların evlerinde de tedbir alması gerektiğini söyledi ve en önemli unsurun evlerinde su birikintilerine olanak tanımak olduğunu dile getirdi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ağustosta 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında tüketici fiyatları yüzde 31,79, yurt içi üretici fiyatları yüzde 27,76 yükseldi.

Aylık bazda TÜFE yüzde 1,84, Yİ-ÜFE yüzde 2,57 artış gösterdi.

TÜFE, ağustosta geçen yılın aralık ayına göre yüzde 22,07, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 31,51 yükseliş kaydetti. Yİ-ÜFE'de Aralık 2025'e göre yüzde 20,88, geçen yılın ağustos ayına kıyasla yüzde 27,95 artış gerçekleşti.

UKÜ'den verilen bilgiye göre, önceki gün başlayan hizmet içi eğitim programı 11 Eylül'e kadar devam edecek.

Hizmet içi eğitim programı, öğretmenlerin yapay zekâ teknolojilerini bilinçli, güvenli ve sorumlu bir şekilde kullanmalarına katkı sağlamayı amaçlıyor.

UKÜ akademisyenleri tarafından verilen eğitimlerde; yapay zekâya giriş, eğitimde dijital dönüşüm, etik ve güvenli kullanım ile iyi uygulama örnekleri ele alınıyor.

Öğretmenlerin günümüzün dijital dönüşümüne uyum sağlamasına destek olmayı hedefleyen programda, yapay zekânın öğretim programlarını ve pedagojik uygulamaları destekleyen bir araç olarak etkin şekilde kullanılması üzerinde duruluyor.

Dört saat olarak planlanan eğitimin ikinci bölümünde ise öğretmenlerin kendi branşlarına yönelik yapay zekâ destekli ders planları ve öğrenme etkinlikleri tasarlamalarına yönelik uygulamalara yer veriliyor.

GİAD'dan yapılan açıklamada, hayatını kaybedenlere rahmet, yakınlarına başsağlığı, kurtarılanlara geçmiş olsun dileğinde bulunulurken, arama kurtarma çalışmalarında görev alan ekiplere, sağlık çalışanlarına, güvenlik güçlerine ve gönüllülere teşekkür edildi.

Soruşturma tamamlanmadan kimsenin suçlu ilan edilmediği belirtilen açıklamada, sorumluluğun yalnızca gemiyi kullananlar veya işleten şirketle sınırlı tutulmaması gerektiği görüşü dile getirildi.

Yaklaşık 26 yıllık gemide 2018'de çeşitli kusur ve eksiklikler tespit edildiğine ilişkin iddialara işaret edilen açıklamada, bunların giderilip giderilmediğinin, geminin hangi kontrollerden geçtiğinin ve 30 Ağustos'ta sefere çıkmasına hangi kurumun hangi rapora dayanarak izin verdiğinin açıklanması istendi.

Son yıllarda yaşanan çeşitli olaylara da değinilen ve bunların birbirinden bağımsız 'talihsiz olaylar' olarak değerlendirilemeyeceği belirtilen açıklamada, etkin denetim, kurumsal sorumluluk ve önleyici devlet anlayışının güçlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

FİLO JET faciasının yalnızca denizde yaşanan bir kaza olarak değerlendirilemeyeceği ifade edilen açıklamada, olayın devletin denetim mekanizmaları, kamu kurumlarının kapasitesi, izin ve ruhsat sistemleri ile idari sorumluluk anlayışının yeniden sorgulanmasını gerektirdiği görüşü dile getirildi.

-GİAD'ın talepleri

GİAD, geminin hat ve sefer izinleri, klas ve güvenlik sertifikaları, son sörvey ve bakım raporları, geçmiş teknik kusurları, yapılan onarımlar ve son denetim tutanaklarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

Soruşturmanın yalnızca gemi şirketi ve mürettebatla sınırlı tutulmaması gerektiği belirtilen açıklamada, denetim, ruhsatlandırma ve izin süreçlerinde görev alan tüm kamu makamlarının sorumluluğunun da incelenmesi ve kusuru bulunanlara gerekli adli ve idari yaptırımların uygulanması çağrısı yapıldı.

Açıklamada ayrıca, yolcu taşıyan deniz araçlarından kamuya ait silo ve depolara, hastanelerden kritik kamu tesislerine, iş sağlığı ve güvenliğinden trafik altyapısına kadar ülke genelinde kapsamlı bir güvenlik ve denetim süreci başlatılması gerektiği yönünde görüş belirtildi.

GİAD açıklamasında, çağrının herhangi bir siyasi partiye karşı yapılmadığını belirterek, 'Bu, kurumlarımıza ve devletimize sahip çıkma çağrısıdır.' ifadelerini kullandı.

Açıklamada, güçlü devletin hatayı ortaya çıkaran, sorumlularından hesap soran ve aynı hatanın tekrar yaşanmaması için sistemini değiştirebilen devlet olduğu görüşü dile getirilerek, 'İnsanlarımızı kaybetmeden önce tedbir alan, denetleyen ve önleyen bir devlet anlayışı istiyoruz.' denildi.

Başbakan Ünal Üstel, akşam saatlerinde yaptığı yazılı açıklamada 'Yürütmenin başı olarak görevim, soruşturmanın selameti ve kamu vicdanının rahatlaması için gerekli bütün idari tedbirleri almaktır' diyerek Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı'yı görevden aldığını duyurmuştu.

Erhan Arıklı'nın Genel Başkanı olduğu, koalisyon ortağı Yeniden Doğuş Partisi de (YDP) bu kararın ardından toplanarak hükümetten çekilme kararı almıştı.

Yarın öğleden sonra ülkeye gelecek olan Cevdet Yılmaz, kayıpların yakınlarıyla görüşecek ve Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'a taziye ziyaretinde bulunacak.

Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, adadan ayrılırken Ercan Havalimanı'nda Başbakan Ünal Üstel ile ortak basın açıklaması yapacak.

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı görevinden alınmasının ardından açıklama yapan Arıklı, dokunulmazlığının kaldırılması için Meclis Başkanlığı'na dilekçe vereceğini daha önce açıkladığını hatırlattı.

Bu açıklamasından yaklaşık bir, bir buçuk saat sonra Başbakan Ünal Üstel'in kendisini aradığını belirten Arıklı, Üstel'in kendisine, 'Soruşturmanın selameti açısından seni görevden almak zorundayım' dediğini aktardı.

Arıklı, görevden alınmasına ilişkin, 'Ben de kendisine teşekkür ettim. Bu benim aslında iki yıldan beridir beklediğim bir fırsattı. Bana bu fırsatı verdiği için Sayın Başbakan'a teşekkür ederim.' ifadelerini kullandı.

Resmi kayıtlara göre hayatını kaybedenlerin sayısı 9'a yükselirken, kayıp sayısının 19'a düştüğü belirtildi.

Üstel, soruşturmanın sağlıklı, hızlı ve şeffaf biçimde yürütülmesi amacıyla görevden uzaklaştırma kararlarının genişletildiğini açıkladı. Bu kapsamda Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı'nın görevden alındığını bildirdi.

Kararın siyasi nitelik taşımadığını vurgulayan Üstel, yürütülen soruşturma sürecinde herhangi bir şaibeye izin verilmeyeceğini ifade etti.

Masumiyet karinesinin herkes için geçerli olduğuna dikkat çeken Üstel, ihmali veya sorumluluğu bulunanların yargının vereceği karar doğrultusunda hesap vereceğini belirtti.

Devletin tüm imkanlarıyla kayıplara ulaşmak ve ailelerin yanında olmak için çalışmaların sürdüğü kaydedildi.

Erhürman, kazanın yaşandığı ilk gün hayatını kaybedenlerin olduğu haberini aldıktan sonra karşılaştığı insanlara sarılarak başsağlığı dilediğini belirtti. Tartışmalara konu olan fotoğrafın da o sırada çekildiğini ifade etti.

Fotoğrafla ilgili kendisine yönelik yalancılık imasında bulunulmasının ardından açıklama yapmak zorunda kaldığını kaydeden Erhürman, bu süreçte yaşanan acılar ve olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasının öncelikleri arasında olduğunu vurguladı.

Erhürman, sorumlulukların belirlenmesi ve olayla ilgili bilgi ile verilerin karartılmadan toplanması için sürecin yakından takip edilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Erhürman'ın açıklamasının tamamı şöyle:

'Bunca acı, bunca çaba, sıcağı sıcağına araştırılması, soruşturulması gereken bunca şey varken böyle konularla uğraşmam. Ama iş 'yalancılık' imasına kadar vardırılınca, böyle bir ortamda yazmak zorunda kalmaktan hicap duyarak yazacağım.

Kazanın olduğu ilk gün, kazanın oluş biçimine ve koşullarına dair herhangi bir bilgiye henüz ulaşmamışken, vefat eden insanlarımızın da olduğu bilgisi gelince, hükumet mensupları da dahil kaza sonrası ilk defa karşılaştığım tüm insanlara sarılıp başımız sağ olsun dedim. Sosyal medyada dolaştırılan fotoğraf da orada çekilmiş. Birkaç gün sonra servis edilmiş. Umursamadım. Ama anlaşılan birileri bu 'yapay zeka ürünü' demiş. Şimdi de 'yapay zeka değilmiş' paylaşımları yapılıyor.

Beni tanıyan herkes bilir ki, ne insanlara sarılıp 'başımız sağ olsun' demekten utanırım, ne de çekilen bir fotoğrafın yapay zeka olduğunu iddia edecek, ettirecek şekilde yalana başvuracak kadar aşağılık bir duruma düşerim. Bu dönemde manipülasyonlar dahil çok şey yaşadık.

Acı da, çaba da, kimin ne yaptığı, ne yapmadığı, ne yaptırdığı da, bütün sorumluluklar da beynimde ve yüreğimde kazılı. Şu anda bütün konsantrasyonum tarifsiz bir acı içindeki insanlarımızda. Bir de, ileride herhangi bir şekilde karartılmaması ve her türlü sorumluluğun karşılığını bulmasının sağlanması için olayla ilgili bilgi ve verilerin sıcağı sıcağına toparlanmasında.

İş yalana vardırılınca bu kadar acının içinde böyle bir açıklama yapmak zorunda kalmaktan hicap duyduğumu bir kez daha söyleyerek bitirmek isterim.'

Arıklı sosyal medya hesabından 'Zaruri açıklama' başlığıyla yaptığı paylaşımda, gemi kazasıyla ilgili soruşturmanın selameti açısından soruşturma bitinceye kadar Limanlar Dairesi'nin Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı'ndan alınıp Başbakanlığa bağlanması için yarın Başbakanlığa müracaat edeceğini de kaydetti.

Arıklı'nın paylaşımı şöyle:

'Bilindiği gibi Türkiye Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görevlendirdiği Kaza Kırım Ekibi, soruşturma ve inceleme amacı ile ülkemize gelmiş bulunmaktadır.

Soruşturmanın selameti açısından, soruşturma bitinceye kadar Limanlar Dairemizin Bakanlığımızdan alınıp Başbakanlığa bağlanması için yarın Başbakanlığa müracaat edeceğiz.

Ayrıca gemi kazasında hukuki ve adli bir sorumluluğumuz varsa, adli makamların bu konuda rahat hareket edebilmesi ve gerektiğinde ifademin alınıp yargıya taşınabilmesi için, yarın Cumhuriyet Meclisine başvurup dokunulmazlığımın kaldırılmasını isteyeceğim. Bu talebimin de yapılacak olan ilk Olağanüstü Meclis Bileşiminde görüşülmesini talep edeceğim.

Bu kararımdan sonra yarın 'Hükumetten Çekilme' gündemi ile toplanacak Parti Meclisi toplantımızı da ileri bir tarihe erteliyoruz. Kamuoyuna saygı ile duyurulur.'

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, gelen ekibin, pazar günü meydana gelen kaza ile ilgili araştırma ve incelemelerde bulunarak kazaya karışan FiloJet adlı gemi hakkında teknik bir rapor hazırlayacağı belirtildi.

Açıklamada, Gemi ile ilgili tüm belgeleri detaylı bir şekilde inceleyecek olan ekibe yarın, Türk Loydu'ndan iki uzmanın daha katılacağı kaydedildi.

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı, geminin tüm teknik ve yapısal durumunun inceleneceği araştırmanın ardından FiloJet ile ilgili teknik bir rapor hazırlanacağı ve bulguların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti makamlarına aktarılacağı bildirildi.

Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Girne açıklarında meydana gelen gemi kazasında yaralanarak hastanelere kaldırılan hastaların hızla iyileşerek taburcu edildiği kaydedildi.

Açıklamada, an itibarıyla tüm hastanelerde yatarak tedavi gören hasta sayısının 3'e düştüğü ifade edildi.

TAK Muhabiri'nin Merkez Kaymakamı Fadıl Keleş'ten aldığı bilgiye göre, Girne açıklarında meydana galen gemi kazası nedeniyle ilan edilen yas kapsamında, toplumun elim olay karşısında duyduğu üzüntü ve hassasiyet dikkate alınarak, cumartesi sabahına kadar müzik ve eğlence faaliyetlerine ilişkin gerekli tedbirlerin alınmasına karar verildi.

Alınan karar doğrultusunda; düğün salonlarında düzenlenen düğünler istisna olmak üzere, konut, iş yeri, restoran, kafe, bar, eğlence mekanları ve benzeri yerlerde her türlü müzik yayınının yapılmaması ve bu yasağın ilgili tüm kişi, kurum ve işletmelere duyurulması, gerekli denetim ve kontrollerin gerçekleştirilmesi ve yasağa riayet edilmesinin sağlanması istendi.

Önceliğin yaslı aileler, kayıplara ulaşılması ve ailelerin doğru bilgiye erişmesi olduğunu vurgulayan Kale Kişi, bunun facianın tüm boyutlarının sorgulanmayacağı anlamına gelmemesi gerektiğini belirtti.

'Geminin izinlendirme ve denetim süreçleri, kaptanın ve şirketin sorumlulukları, en önemlisi de idarenin sorumluluğu teknik ve hukuki açıdan ayrıntılı şekilde incelenecek' diyen Kişi, cezai, hukuki, idari ve siyasi sorumlulukların birbirinden ayrı şekilde düşünülemeyeceğini ve bir bütün olarak ele alınması gerektiğini belirtti.

-'Ailelerin yanındayız, hesabın peşindeyiz'

'Cumhuriyetçi Türk Partisi olarak bu sürecin sonuna kadar takipçisi olacağız. Siyasi makamlardakiler dahil, bu olayda sorumluluğu bulunan hiç kimsenin yakasını bırakmayacağız' diyen Kişi, adli süreçleri ve mahkeme duruşmalarını yakından takip ettiklerini, hukuki sorumluluğun detaylarını incelediklerini ve gemicilik alanında konunun uzmanlarıyla sorulara bilimsel ve teknik cevaplar bulmak adına görüşmeler yaptıklarını kaydetti.

Kale Kişi, 'Meclis araştırma ve soruşturma kapasitesi ve idari tüm süreçler dahil tüm imkanları kullanarak gerçeğin ortaya çıkması ve sorumluların kaçamayarak hesap vermesi için mücadele edeceğiz. Bugün yine dayanışma günü. Ailelerin yanındayız. Hesabın peşindeyiz.' dedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sadık Gardiyanoğlu  1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü dolayısıyla açıklamalarda bulundu. Bakan Gardiyanoğlu 1 Mayıs günü  açık kalacak işletmelere seslenerek yasal yükümlülüklerini hatırlattı.  Bakan Gardiyanoğlu,  tüm resmi tatil günlerinde çalıştırılan emekçilerin haklarını korumak  konusunda kararlı olduklarını  vurgulayarak , 1 Mayıs günü ülke genelinde yoğun bir denetim gerçekleştireceklerini söyledi.