Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu'nda 'TC Hükümeti ile KKTC Hükümeti Arasında KKTC Fiber Optik Altyapısının Geliştirilmesi ve Fiber Optik Kablolar Üzerinden Sunulan Hizmetlerin Hanelere ve İşletmelere Götürülmesi Kapsamında Yapılacak Çalışmalara İlişkin İşbirliği Protokolünün Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasa Tasarısı'nın görüşülmesi devam ediyor.
-Toros
CTP Milletvekili Fikri Toros, fiberoptik protokolünün KKTC'nin geleceğini etkileyecek bir proje olduğu için ekonomik bağımsızlık, veri egemenliği, iş yapabilirlik ve vatandaş hakları açısından kritik bir kamu meselesi olduğunu söyledi.
Protokolde muğlak ve eksik ifadeler olduğunu savunan Toros, bağımsız teknik raporların, yetki devri ve veri egemenliği maddelerinin açıkça ortaya konulmadığını öne sürdü.
Ülkede siyasi sorun olduğunu söyleyen Toros, bu devrin siyasal ve jeopolitik yapısal sorunlara elverişli olduğunu söyledi. Toros, başka bir devletin sahip olduğu stratejik altyapı devrinin sözkonusu olduğunu savundu.
Doğu Akdeniz'de enerji ve güvenlik konularında ortak menfaatlerin ele alındığı bir süreç yürütüldüğünü belirten Toros, bölgedeki komşu ülkeler arasında güçlü ittifaklar kurulduğunu ve bu ittifaklar dışında kalan ülkelerin enterkonnekte ve veri hatlarının önemli olduğunu söyledi.
Dijital altyapının stratejik ve egemenlik alanı olduğunu vurgulayan Toros, siber ve ulusal güvenlik açısından bu altyapının önemine dikkat çekti. Toros, Kıbrıs Türk halkının bölgedeki ortak sorunlardan ziyade 'kendi yurtlarında siyasi eşitlik' derdi olduğunu söyleyerek, 'Kapsamlı çözümde aktif bir özne olmak istiyoruz,' dedi.
Fikri Toros, mevcut koşullarda kurumları ve insan kaynaklarını güçlendirerek, çözüme ulaşılacak güne kadar hazır olunması gerektiğini söyledi. Toros, şeffaflık, yerel ve insan kaynaklarının güçlendirilmesi, denetleyici otoritenin bağımsızlığı ve tüm paydaşların katılımı ilkelerinin bu protokolde bulunmadığını savundu.
Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı'nın ek protokol hakkında algı operasyonu yaptığını iddia eden Toros, protokol Anayasa Mahkemesi'ne sevk edildiği zaman ek protokolün anlamsız olacağını belirterek, mevcut protokolün komitede işlenerek güncellenmesi gerektiğini söyledi. Toros, protokole yerel paydaşların dahil edilmesi ve halkın bilgilendirilmesi gerektiğini belirtti.
Toros, bu tür yatırımlara karşı olmadıklarını vurgulayarak, protokolde iç yönetişim zaafiyeti olduğunu öne sürdü. Protokolün hükümetin savunduğu gibi bir jeopolitik güç aracı olmadığını savunan Toros, vizyonun bağımlılık değil, kapasite inşa eden bir model olması gerektiğini kaydetti. Toros, eğer kamu kaynağı yeterli değilse, kamu-özel ortaklığında bir yap-işlet-devret modelinde bir ihaleye çıkılması gerektiğini söyledi.
Protokolün 'kapalı kapılar ardında hazırlandığını ve hükümet ortaklarının bile bilgilendirilmediğini' iddia eden Toros, dijital dönüşüm çağında altyapı yatırımlarının güçlendirilmesi gerektiğini ancak protokolle ilgili tartışma konusunun usulle alakalı olduğunu kaydetti.
Tüm paydaşların ortaya koyduğu endişe ve önerilerin dikkate alınması gerektiğini söyleyen Toros, bu protokolün fırsat eşitsizliği ve belirsizlik yaratacağını savundu.
Mülkiyetin KKTC'ye ait olması ve güvence altına alınmasından taviz verilmemesi gerektiğini kaydeden Toros, dijital tekelleşmeye yol açabilecek protokolün Anayasa'nın yanı sıra egemenlik, şeffaflık ve adil rekabet düzeni ilkesiyle uyumlu şekilde revize edilmesi gerektiğini savundu.
-Derya
CTP Milletvekili Doğuş Derya da konuşmasında, uzun süredir komite ve genel kurulda detaylarla anlatmaya çalıştıkları protokolle ilgili hükümet ortaklarının tavrını eleştirdi.
Suyun ve fiberoptiğin 'peşkeş çekildiğini' iddia eden Derya, Başbakanın stratejik kurumları başka bir devlete devretmeye hazır olduğunu Meclis kürsüsünde itiraf ettiğini öne sürdü. Kıbrıs Türk toplumunun kendi ayakları üzerinde durmaya ve kendi tırnaklarıyla kurduğu kurumlar için mücadele verdiğini belirten Derya, hükümetin memleketi kolonize edilmiş bir toprak parçasına çevirdiğini iddia etti.
Derya, Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu'nun açıklamalarını da eleştirerek, devlet kurumlarının ayaklar altına alındığını savundu. Başbakan Ünal Üstel'i Meclis kürsüsünden kendilerine yönelik tutumundan dolayı da eleştiren Derya, muhalefet milletvekillerinin nerede ne söyleyeceğini bildiğini söyledi.
'Mutabakat var ve uzlaşı sağlandı' diye yalan haber yaptırılarak, halkın kandırılmaya çalışıldığını iddia eden Derya, Meclis önüne kurulan polis bariyerlerini ve grev erteleme kararını eleştirdi.
KKTC ile Türkiye arasındaki ilişkinin, iki devlet arasında olması gerektiği gibi normal bir ilişki olmadığının bu süreçlerle ispatlandığını öne süren Derya, hükümetin siyasetinin yabancılaştığını savundu. Güvenlik verileriyle birlikte halkın haysiyeti ve egemenliğinin teslim edildiğini iddia eden Derya, iki devlet arasında adaba yakışır ilişki oluşturulması gerektiğini belirtti.
Doğuş Derya, Meclis'te yapılan konuşmalarda da dile getirildiği gibi, yapıcı öneriler sunulduğuna işaret ederek, protokole ilişkin fizibilite çalışmasını görme talebini yineledi. Derya, maliyetlerin yüksek ve koşulların kötü olduğu ülke koşullarında tutunmaya çalışan yerli şirketlerin sürecin dışında bırakılmasını eleştirdi.
Derya, fiberoptik konusundaki 'ısrarın' Doğu Akdeniz'deki gelişmelerden kaynaklandığını iddia ederek, mevcut hükümetten dolayı Türkiye'deki yöneticilerin KKTC'deki yöneticilere saygı duymadığını öne sürdü.
Devletine sahip çıktığını söyleyenlerin devletin anahtarını devrettiğini iddia eden Derya, şahsi korkular yüzünden devletin bütün kurumlarının darmadağın edildiğini iddia etti.
-Çavuş
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, CTP Milletvekili Doğuş Derya'nın konuşmasını eleştirerek, UBP'nin Türkiye ile ilişkilerini 'Anavatan-Yavruvatan' düşüncesiyle sürdürdüğünü belirtti.
Bu görüşe saygı duyulması gerektiğini söyleyen Çavuş, hükümetin icraat ve reformlarına dikkati çekerek, CTP'nin iktidarda olduğu dönemlerdeki icraatlarını eleştirdi.
Tüm konuşmaları dinlediğini vurgulayan Çavuş, Türkiye'den su getirilmesi sürecinde benzeri tartışmalar yaşandığını ve arzulanan noktaya gelindiğini kaydetti. Tüm icraatlara 'peşkeş' denmesini de eleştiren Çavuş, tüm görüşlerin çok önemli olduğunu ancak bu görüşlerin hakaret şekline dönüşmemesi gerektiğini söyledi.
-Özuslu
CTP Milletvekili Sami Özuslu, hükümet milletvekillerinin tüm birleşim boyunca dışarıda durduğunu ve oylama sırasında Genel Kurul'a katılarak oy verdiğini savunarak, bunun 'Gözlerimi kaparım, vazifemi yaparım.' mantalitesinin göstergesi olduğunu söyledi.
Fiberoptik protokolünün Meclis Genel Kurulu'nda tartışılan kısımlarına dikkati çeken Özuslu, son bir haftadır gündemde olan konu komitede ele alınırken hükümeti uyarıldığını ve ilerleme olarak belirtilen konuların kendilerini haklı çıkardığını öne sürdü.
Anayasa'nın ve toplumun tüm kesimlerinin iradesinin ayaklar altına alındığı bir ortamda gerekirse Meclis İç Tüzüğü'nü çiğneyeceğini belirten Özuslu, hükümetin Anayasa'ya, meclis ile halkın iradesine saygısızlık yaptığını iddia etti. Özuslu, Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu'nun açıklamalarını da eleştirdi.
Meclis Başkanı Ziya Öztürkler'den Meclis kapısına kurulan bariyer için özür beklediğini söyleyen Özuslu, bu uygulamanın ilk kez yapıldığına işaret ederek, bu karaların Kıbrıs Türk halkının demokratik yapısına uymadığını kaydetti.
Sami Özuslu, protokol konusunda ticari çevrelerle sendikaların aynı görüşü paylaştığına dikkat çekti. Hükümetin paydaşların öneri ve eleştirilerini dinlemediğini öne süren Özuslu, uzlaşma olduğu açıklamalarının 'algı operasyonu ve kamuoyunu kandırmaya yönelik' olduğunu iddia etti.
Özuslu, projenin fizibilite raporunun daha önce kendisi tarafından talep edildiğini ve Maliye Bakanı Özdemir Berova'nın raporu kendisine ulaştırmadığını söyledi. Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı'nın fizibilite raporu üzerinde çalışıldığı yönünde açıklama yaptığına işaret eden Özuslu, çalışmanın kim tarafından yapıldığını sordu.
Söz konusu fizibilite raporunun 'resmi evrak olarak kaydedilmediğini' söyleyen Özuslu, protokolün Anayasa'ya aykırı olduğu uyarısının tüm paydaşlar ve Cumhurbaşkanı tarafından yapıldığına işaret etti. Özuslu, 'Çoğunluğu bularak, protokolü geçirin ve eserinizle övünün.' dedi.
-Solyalı
CTP Milletvekili Ürün Solyalı da konuşmasında, meclis iradesinin hükümet tarafından sakatlandığını öne sürdü. Cumhuriyet Meclisi Hukuk, Siyasi İşler ve Dış İlişkiler Komitesi'nin görev tanımında, komiteye gelen bir konuyla ilgili Anayasa'ya aykırılık açısından şüphe varsa Savcılık'tan görüş alınması yönünde bir madde bulunduğunu kaydeden Solyalı, komite görüşmeleri sırasında hukukçu birçok paydaşın Anayasa'ya aykırılık hakkında görüş bildirdiğini belirtti.
Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı'nın 'Anayasa Mahkemesi'nin protokol sözleşmesinin birkaç maddesini iptal edeceği' yönünde açıklamaları olduğuna işaret eden Solyalı, protokol kapsamında tek bir maddenin bile Anayasa'ya aykırı bulunması halinde görüşülemeyeceğini söyledi.
Paydaşlar ve halkın olumsuz görüşlerine rağmen protokolün meclise getirildiğine işaret eden Solyalı, Arıklı ve Başbakan Ünal Üstel'in protokolün mecliste kabul edilmesine ilişkin söylem ve üslubunu eleştirdi. Projenin fizibilite raporunun Telekomünikasyon Dairesi Müdürüne bile ulaştırılmadığını savunan Solyalı, hükümetin ifadelerinde tutarsızlık olduğunu öne sürdü.
'Bilişim Suçları Yasası'nın komitede görüşüldüğü sırada toplantıda 5 tane bakan bulunduğunu ancak Meclis Genel Kurul'unda hükümetten 3 kişiye hitap ettiğini anımsatan Solyalı, 'meclis iradesi sakatlığının' bu şekilde oluştuğunu iddia etti.
CTP Milletvekili Solyalı, ulusal güvenlik sebebiyle uluslararası ihaleye çıkılamayacağı ifadelerine karşılık ihale şartnamesinde kısıtlama uygulamasına gidilebileceğini söyledi.
Meclis'teki grev yasaklanarak, geçerli bir sebep gösterilmeden anayasal hakkın engellediğini öne süren Solyalı, 'hizmetlerin aksamaması' sebebiyle grev yasaklanamayacağını savundu. Solyalı, meclis önünde yapılması planlanan eylemin engellenmesini de eleştirdi.
Protokolün devlet egemenliğine sınır getireceğini iddia eden Solyalı, protokolün halkoylamasına götürülmesi önerisini yaptı. Solyalı, hükümetin işleri yapma yöntemiyle 'kavga ettiklerini' söyledi.